HISTORII POLSKIEGO KOMITETU RADIOWEGO W PO艁UDNIOWEJ AUSTRALII

Opracowa艂 Stanis艂aw Kramarczuk

Pocz膮tki Polskiego Radia w Adelajdzie

Pierwsze pr贸by zorganizowania audycji radiowych przez Polak贸w w Po艂udniowej Australii si臋gaj膮 lat pi臋膰dziesi膮tych. Helena i Zdzis艂aw Samcewicz nadali w贸wczas ze stacji 5 DN kilka audycji w j臋zyku polskim i angielskim, po艣wi臋conych rocznicy Konstytucji 3-go Maja. Pocz膮wszy od 1968 roku, Wac艂aw J臋drzejczak i J贸zef Cie艣linski, nadawali, ze stacji ABC, 2-3 razy do roku polsk膮 muzyk臋 oraz kr贸tkie programy radiowe z okazji rocznic narodowych.

W styczniu 1974 roku zawi膮za艂 si臋 kilkuosobowy Komitet do Spraw 艢rodk贸w Przekazu, przemianowany potem na Polski Komitet 艢rodkow Przekazu. Pierwszym przewodnicz膮cym tego komitetu by艂 Wac艂aw J臋drzejczak. W pierwszym kwartale 1975 roku, stacja uniwersytecka 5 UV wyrazi艂a zgod臋 na regularn膮 emisj臋 polskich program贸w radiowych. Pierwsz膮 audycj臋 z tej stacji (ju偶 w kwietniu 1975) nada艂 komitet powo艂any przez Stowarzyszenie Kombatant贸w i Skarb Narodowy. Przewodnicz膮c膮聽 komitetu by艂a Wanda Szczygielska. W nied艂ugim czasie, bo 30 maja 1975, Polski Komitet 艢rodk贸w Przekazu rozpocz膮艂 regularn膮 emisj臋 cotygodniowych, jednogodzinnych聽 program贸w radiowych. Komitet ten nadawa艂 audycje ponad rok, a nast臋pnie rozwi膮za艂 si臋 w dniu 14 czerwca 1976 roku.

Powstanie Polskiego Komitetu Radiowego.

Dnia 11 lipca 1976 roku w Centralnym Domu Polskim, zosta艂o zwo艂ane przez prezesa Federacji – Andrzeja Szczygielskiego –聽 zebranie聽 organizacyjne聽 Polskiego Komitetu Radiowego z udzia艂em delegat贸w 20 organizacji, os贸b nie zrzeszonych oraz profesora A.C. Castle 鈥 prezesa zarz膮du uniwersyteckiej stacji 5 UV.聽Na zebraniu tym dosz艂o do uchwalenia statutu oraz wyboru

12-osobowego prezydium聽Polskiego Komitetu Radiowego. Pierwszym prezesem Polskiego聽 Komitetu Radiowego wybrano Andrzeja Szczygielskiego, a na stanowisko jego zast臋pcy – Wac艂awa J臋drzejczaka. Wy艂onione t膮 drog膮 prezydium P.K.R. wyznaczy艂o zespo艂y redakcyjne do opracowywania program贸w radiowych.

Pierwszymi kierownikami zespo艂贸w byli: Wies艂aw Araszkiewicz, Stanis艂aw Gotowicz, Henryk Krzymuski, Wanda Szczygielska. Pierwszym kierownikiem technicznym i redaktorem audycji m艂odzie偶owych zosta艂 wybrany Edmund Walenczykiewicz. Siedzib膮 P.K.R. przez pierwsze lata by艂 Ccntralny Dom Polski. Tam te偶 nagrywano programy radiowe. Przez pewien okres nagrywano programy radiowe w studio EBI na Mile End. Gotowe ta艣my przekazywano do uniwersyteckicj stacji 5 UV. Pocz膮tkowo polskie audycje by艂y nadawane w ka偶dy pi膮tek wieczorem, na fali 530 MHz. Ju偶 w lutym 1977 roku zwi臋kszono emisje polskich audycji do 2 godzin tygodniowo, w soboty rano i w niedziele wieczorem. Zgodnie z obowi膮zuj膮cymi w贸wczas przepisami, cz臋艣膰 opracowywanych tekst贸w (oko艂o 30 % ) t艂umaczono na j臋zyk angielski.

Powstanie EBI.

Ju偶 w 1975 roku, kilka grup etnicznych, nadaj膮cych programy radiowe ze stacji 5 UV za艂o偶y艂o stowarzyszenie pod nazw膮 Ethnic Broadcaster INC. ( EBI ). Polacy byli jednymi z pierwszych wsp贸艂za艂o偶ycieli聽 EBI.聽 Organizacja ta d膮偶y艂a do zwi臋kszenia godzin emisji program贸w radiowych dla poszczeg贸lnych grup etnicznych, wybudowania studia radiowego oraz uzyskania licencji na za艂o偶enie w艂asnej stacji radiowej. EBI dosta艂o licencj臋 ju偶 w listopadzie 1978 roku. Z dniem 14 stycznia 1980 roku, Polski Komitet Radiowy przeni贸s艂 emisj臋 swych program贸w z uniwersyteckiej syacji 5UV do EBI.

W tym samym czasie P.K.R. zaprzesta艂 nagrywania swoich audycji w Centralnym Domu聽 Polskim i przeni贸s艂 si臋 do tymczasowego studia na Parker Street w Mile End. Dzi臋ki przeniesieniu emisji program贸w radiowych do EBI, sta艂o si臋 mo偶liwe zwi臋kszenie ilo艣ci polskich audycji radiowych do 3 tygodniowo. Od listopada 1980 roku, a偶 do chwili obecnej, Polski Komitet Radiowy nadaje godzinne programy radiowe 3 razy w tygodniu: w poniedzia艂ki o godzinie 6.00 wieczorem, w 艣rody o godzinie 8.00 wieczorem I w soboty o godzinie 8.00 rano. Wszystkie programy nadawane s膮 na cz臋stotliwo艣ci 103.1 MHz FM.

Spo艂eczny charakter Polskiego Komitetu Radiowego.

Polski Komitet Radiowy , przez ca艂y czas sci艣le wsp贸艂pracowa艂 z polskimi organizacjami w Po艂udniowej聽 Auslralii. Emitowane audycje zawiera艂y聽聽 tre艣ci聽 patiotyczno-niepodleg艂o艣ciowe, a do chwili upadku re偶ymu komunistycznego w Polsce, nosi艂y charakter antykomunistyczny.

W programach radiowych podkre艣lano cz臋sto prawo wszystkich narod贸w, w tym i polskiego, do wolno艣ci i samostanowienia. W sprawach australijskich, Polski Komitet Radiowy zajmowa艂 bezstronne stanowisko聽 i聽 niewi膮za艂 si臋 z 偶adn膮 parti膮 polityczn膮. Przejawia艂o si臋 to w formie r贸wnego traktowania zar贸wno partii rz膮dz膮cej jak i opozycyjnej. Polski Komitet Radiowy w Po艂udniowej Australii jest organizacj膮 niezale偶n膮 i 艣wiadczy us艂ugi dla ca艂ego polskiego spo艂ecze艅stwa. Naczeln膮 zasad膮 Polskiego Komitetu Radiowego jest s艂u偶ba ca艂ej polskiej grupie etnicznej. Sobotnie audycje radiowe prawie w po艂owie po艣wi臋cone s膮 podawaniu komunikat贸w i og艂osze艅 poszczeg贸lnych polskich organizacji聽 i聽 os贸b indywidualnych. Daje to mo偶liwo艣膰 wytworzenia si臋 bliskich wi臋zi i wsp贸艂pracy pomi臋dzy P.K.R., a spo艂ecze艅stwem polskim zamieszka艂ym w Po艂udniowej Australii. Polski Komitet Radiowy organizowa艂聽 zbi贸rki funduszy na odbudow臋 klasztoru聽 w聽 Cz臋stochowie, POLART’94, na zakup aparatury dla szpitala dzieci臋cego w 艁odzi, na pomoc dla chorego dziecka w Polsce. P.K.R. wiele razy odpowiada艂 na apele dotycz膮ce wsparcia i pomocy tak dla rodak贸w w kraju jak i w Po艂udniowej Australii. Prezydium Polskiego Komitetu Radiowego, w my艣l statutu, wybierane jest na jednoroczn膮 kadencj臋. W wyborach uczestnicz膮 delegaci poszeg贸lnych organizacji聽 oraz cz艂onkowie indywidualni. Od chwili powstania Polskiego Komitetu Radiowego, a偶 do roku聽 l981聽 na聽 prezesa聽 komitetu聽 wybierano Andrzeja Szczygielskiego. W 1981 roku prezesem zosta艂 Wies艂aw Araszkiewicz, a w nast臋pnym roku wybrano Krzysztofa Balceraka. W聽 tym samym czasie, do prezydium P.K.R. wesz艂o kilku przedstawicieli najnowszej polskiej fali emigracyjnej. Przez nast臋pne dwa i p贸艂 roku funkcj臋 prezesa Polskiego Komitetu Radiowego pe艂ni艂a Iza Picheta, a po jej rezygnacji 15 kwietnia 1986 roku, stanowisko przej膮艂, na kilka miesi臋cy, Henryk Krzymuski.

Na walnym zebraniu w 1986 roku, delegaci wybrali na prezesa, przedstawiciela najnowszej emigracji, Dr Wojciecha Michalskiego.聽 W聽 sk艂ad聽 prezydium聽 wesz艂o聽 w贸wczas kilku聽 przedstawicieli emigracji Solidarno艣ciowej. W zwi膮zku z wyjazdem Dr Michalskiego do Melbourne (8 luty 1988 roku) funkcj臋 prezesa ponownie obj膮艂 Henryk Krzymuski, a wiceprezesem zosta艂 wybrany Stefan Le艣nicki. Henryk Krzymuski by艂 wybierany na prezesa P.K.R, przez kolejne 3 lata. W 1991 roku prezesem Polskiego Komitetu Radiowego zosta艂 wybrany Stefan Le艣nicki, kt贸ry pe艂ni t膮 funkcj臋 do listopada 2017 roku. W listopadzie na Walnym Zebraniu w tajnym g艂osowaniu prezesem P.K.R. zosta艂 wybrany Bogdan Wiencierz.

Osoby o najd艂u偶szym sta偶u dzia艂alno艣ci radiowej.

Andrzej Szczygielski by艂 jedyn膮 osob膮, kt贸ra dzia艂a艂a w Polskim Komitecie Radiowym od czasu jego powstania, a偶 do roku 1996. W rok p贸藕niej w艂膮czy艂 si臋 do dzia艂alno艣ci radiowej Stefan Le艣nicki, jako redaktor wiadomo艣ci sportowych, a nast臋pnie redaktor audycji radiowych. Henryk Krzymuski pe艂ni艂 przez 14 lat funkcj臋 wiceprezesa, b膮d藕 prezesa P.K.R. i redaktora program贸w radiowvch. Pan Krzymuski zako艅czy艂聽 prac臋 w P.K.R. w roku聽 1991. Przez kilkana艣cie lat (od chwili powstania komitetu ), a偶 do roku 1980, na stanowisku prezesa b膮d藕 redaktora audycji radiowych, dzia艂a艂 Wies艂aw Araszkiewicz. Pocz膮wszy od roku 1980, a偶 do roku 1999, redaktork膮 program贸w macierzowych by艂a Maria Hrycek. Do d艂ugoletnich wsp贸艂pracownik贸w nale偶a艂 Zygmunt Berna艣, kt贸ry pe艂ni艂 przez wiele lat funkcj臋 sekretarza Polskiego Komitetu Radiowego oraz opracowywa艂 audycje radiowe. Przez bardzo d艂ugi czas w Polskim Radiu pracowali: W艂adys艂awa Jadczak, Jolanta Kurgan, Krzysztof Balcerak, a na stanowisku skarbnika, od 1978 roku, Krystyna Le艣nicka. Pierwszym skarbnikiem P.K.R. by艂聽 Stanis艂aw Duluk. Du偶e zas艂ugi dla rozwoju聽 polskiego radia w pocz膮tkowym okresie wni贸s艂 Edmund Walenczykiewicz, kt贸remu walne zebranie nada艂o w 1983 roku tytu艂 honorowego cz艂onka Polskiego Komitetu Radiowego. Du偶y wp艂yw na rozw贸j polskiego radia wywarli tak偶e Stanis艂aw Jeziora艅ski i Ryszard Szkup. Przez kilka lat redaktorem audycji m艂odzie偶owych by艂 Mariusz Ma艂偶e艅ski. Od wielu lat audycje nagrywaj膮: Mariusz Kurgan, Bogdan Wiencierz. Ponad dwudziestoletni sta偶 w Polskim Radiu maj膮 Ewa Gruszka, Roma Legedza i Bogdan Wiencierz. Polski Komitet Radiowy w du偶ej cz臋艣ci opiera si臋 na otrzymanych dotacjach polskiego spo艂ecze艅stwa i sponsor贸w.